Sổ đỏ điện tử, mã định danh thửa đất: dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất gì?

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi mở đường cho sổ đỏ điện tử, đồng thời gán cho mỗi thửa đất một mã định danh riêng trên toàn quốc. Đây là bước đưa việc quản lý đất từ giấy tờ sang dữ liệu số.

Ngày 22/10, trong Kỳ họp thứ hai, Quốc hội nghe Tờ trình về dự án Luật Đất đai sửa đổi. Chính phủ nhìn nhận sau hai năm áp dụng, Luật Đất đai 2024 vẫn còn vướng mắc cần tháo gỡ để khơi thông nguồn lực đất đai.

Sổ đỏ điện tử khác gì sổ giấy?

Thủ tục đăng ký và cấp sổ có thể làm bằng giấy hoặc bản điện tử, hai dạng mang giá trị pháp lý như nhau. Khi người dân nộp hồ sơ, cơ quan tiếp nhận không được đòi lại những thông tin vốn đã nằm trong cơ sở dữ liệu.

Cốt lõi của mô hình số là mã định danh: một mã duy nhất gắn với từng lô đất. Nhờ đó, nguồn gốc, quy hoạch và tình trạng pháp lý của thửa đất có thể tra cứu nhanh, thay vì lật từng tập hồ sơ như trước.

Ai được gỡ vướng khi xin cấp sổ?

Dự thảo tính đến việc cấp Giấy chứng nhận cho một số hồ sơ từng sai sót thủ tục trước ngày 1/8/2024. Điều kiện đi kèm khá chặt: đất phải dùng ổn định, không vướng tranh chấp, hợp quy hoạch và không đụng đến quốc phòng, an ninh, môi trường hay an toàn công trình.

Dự án ôm đất và người bị thu hồi đổi gì?

Với dự án chậm triển khai, chủ đầu tư vi phạm phải nộp khoản tiền tăng dần theo thời gian. Để quá 60 tháng mà vẫn chưa đưa đất vào khai thác, Nhà nước sẽ thu hồi.

Người có đất ở bị thu hồi được chọn bồi thường bằng đất cùng mục đích, bằng loại đất khác, hoặc nhận tiền. Dự thảo còn mở phương án tái định cư ngay tại chỗ, hoặc dồn phần đất bị thu hồi vào diện tích còn lại của thửa, thậm chí sang một thửa khác mà họ đang sở hữu trong cùng cấp xã.

Định giá đất và tranh chấp xử lý ra sao?

Ở khâu định giá, dự thảo không giữ khái niệm giá đất cụ thể lẫn tổ chức tư vấn xác định giá, mà chuyển sang hoàn thiện bảng giá đất cùng hệ số điều chỉnh. Giá phải tính trên dữ liệu, công khai và cân bằng lợi ích giữa các bên.

Khi phát sinh tranh chấp, các bên buộc hòa giải trước. Cấp xã đứng ra giải quyết lần đầu; chưa đồng thuận thì người dân có thể kiện ra Tòa hoặc gửi đơn lên Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Toàn văn dự thảo rút còn 13 chương và 112 điều, ít hơn Luật 2024 tới 3 chương cùng 148 điều. Bạn đọc theo dõi thêm các tin pháp lý bất động sản để nắm lộ trình.

Góc nhìn OpenHouse

Nếu được thông qua, sổ đỏ điện tử và mã định danh thửa đất sẽ giúp người mua soi pháp lý minh bạch hơn trước khi xuống tiền, hạn chế mua nhầm đất vướng quy hoạch hay đang tranh chấp. Với người đang chờ sổ, cơ chế gỡ vướng cho hồ sơ sai thủ tục trước mốc 1/8/2024 là tín hiệu đáng chú ý. Dù vậy, đây mới là dự thảo trình Quốc hội; nên đợi văn bản chính thức thay vì giao dịch vội theo tin đồn.