TP.HCM giao xã, phường quyết định giá bán nhà tái định cư đến năm 2030

Việc định giá nhà tái định cư TP.HCM vừa được đưa xuống cấp cơ sở: UBND thành phố trao cho UBND xã, phường và đặc khu quyền chốt giá bán những căn hộ tái định cư mà Nhà nước bỏ vốn xây. Đây là thay đổi thẩm quyền đáng chú ý với hàng chục nghìn hộ dân sắp thuộc diện di dời.

Vậy quyết định này thay đổi điều gì với người bị thu hồi đất, và ai là bên chốt giá căn hộ họ được mua? Dưới đây là các điểm cốt lõi.

Ai được quyền chốt giá bán?

Thẩm quyền được trao cho UBND cấp xã nơi có dự án bồi thường, bất kể căn hộ tái định cư nằm ở địa bàn nào. Nếu người dân được bố trí chỗ ở tại một xã khác với nơi có đất bị thu hồi, cơ quan chốt giá vẫn là UBND cấp xã nơi triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư — chứ không phải xã nơi đặt quỹ nhà.

Tuy vậy, quyền này đi kèm ràng buộc. Trước khi ra quyết định, xã có dự án bồi thường phải lấy ý kiến bằng văn bản của UBND xã nơi có quỹ nhà và đơn vị được giao quản lý quỹ nhà đó. Giá bán cũng không được phá vỡ mức đã phê duyệt cho cùng một căn hộ, trừ khi thuộc diện điều chỉnh theo quy định.

Ủy quyền có hiệu lực trong bao lâu?

Phạm vi áp dụng trải khắp TP.HCM, còn thời hạn ủy quyền kéo dài đến hết ngày 31/12/2030. Nếu văn bản pháp luật liên quan được sửa đổi hoặc ban hành mới làm thay đổi thẩm quyền, việc định giá sẽ chuyển sang tuân theo quy định mới. Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát và đề xuất điều chỉnh, thậm chí dừng phân quyền, khi cần.

Giá bán nhà tái định cư tính trên nguyên tắc nào?

Khi định giá, UBND cấp xã phải soát kỹ hồ sơ pháp lý lẫn hồ sơ xác định giá, tính đúng và đủ các khoản chi phí theo luật. Nguyên tắc quan trọng là không tính trùng những khoản đã được ngân sách thanh toán, cũng như loại bỏ các chi phí không được phép đưa vào giá bán.

Với hồ sơ còn thiếu hoặc vênh nhau về chi phí đầu tư và nghĩa vụ tài chính đất đai, cấp xã phải phối hợp cùng Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng đơn vị quản lý quỹ nhà để làm rõ trước khi chốt. Sở Xây dựng được giao chủ trì hướng dẫn quy trình chung — từ phương pháp tính giá, thành phần hồ sơ đến cơ chế phối hợp khi một quỹ nhà phục vụ nhiều dự án.

Vì sao thành phố phân quyền lúc này?

Động thái diễn ra khi TP.HCM tăng tốc di dời và chỉnh trang đô thị. Đề án chỉnh trang nhà trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025–2030 đặt mục tiêu di dời khoảng 41.540 căn, thông qua 117 dự án nhằm giảm ùn tắc, xử lý ô nhiễm, chống ngập và kiểm soát triều cường. Khối lượng tái định cư lớn khiến việc giữ khâu định giá ở cấp thành phố dễ gây nghẽn; đẩy xuống cấp xã là cách rút ngắn thời gian bàn giao nhà cho dân. Người quan tâm quỹ nhà ở đô thị có thể theo dõi thêm các dự án nhà ở đang triển khai trên địa bàn.

Góc nhìn OpenHouse

Phân quyền định giá xuống cấp xã có thể giúp người dân nhận nhà nhanh hơn, nhưng cũng đặt gánh nặng chuyên môn lên bộ máy cơ sở — nơi năng lực định giá bất động sản vốn không đồng đều. Với hộ thuộc diện di dời, điều nên làm là yêu cầu công khai bảng tính chi phí cấu thành giá bán và đối chiếu với mức đã phê duyệt trước đó, tránh bị tính trùng hoặc áp giá lệch giữa các phường. Minh bạch từng khoản mục mới là thứ bảo vệ quyền lợi thực chất, chứ không phải chỉ là ai ký quyết định.