Thuế chống đầu cơ có thể vào Luật Đất đai sửa đổi: đang tính những gì?

Thuế chống đầu cơ bất động sản vừa được nhắc lại ngay trong quá trình soạn Luật Đất đai (sửa đổi). Tại cuộc họp sáng 21/9 ở trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu đưa nguyên tắc về sắc thuế này, cùng hướng xử lý đất bỏ hoang, vào dự thảo luật.

Thuế chống đầu cơ mới dừng ở mức nguyên tắc

Có một chi tiết cần đọc kỹ: yêu cầu là đưa nguyên tắc vào luật, còn phần chi tiết giao Chính phủ quy định sau. Nghĩa là dự luật chưa kèm thuế suất, chưa kèm ngưỡng chịu thuế, cũng chưa định nghĩa thế nào là hành vi đầu cơ.

Hướng làm này được nêu thẳng tại cuộc họp: luật chỉ nên chứa quy định mang tính khung, nhờ đó hạn chế phải sửa đổi mỗi khi thực tiễn phát sinh tình huống mới. Với người đang nắm giữ đất, thời điểm áp dụng và mức thu vẫn còn ở phía trước.

Đất bỏ hoang được xếp chung nhóm vấn đề

Thuế chống đầu cơ không đứng một mình. Nó đi kèm yêu cầu xử lý tình trạng đất để hoang, không đưa vào sử dụng. Hồi tháng 8, khi trình Quốc hội định hướng sửa luật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đặt mục tiêu khắc phục triệt để tình trạng bỏ hoang đất, gây ô nhiễm và suy thoái, kèm theo tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Hai nội dung này bổ sung cho nhau: một bên đánh vào chi phí nắm giữ, một bên đánh vào việc để tài nguyên đất nằm im. Cả hai đều hướng tới việc đất phải được đưa vào khai thác thay vì mua để đó chờ tăng giá.

Giá đất và bồi thường vẫn là phần nhiều ý kiến khác nhau

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát kỹ những nội dung còn nhiều luồng ý kiến. Trong đó có hai việc đáng chú ý với thị trường.

• Đánh giá lại chính sách bồi thường, sao cho không tạo kẽ hở dẫn tới thất thoát tài sản nhà nước và phát sinh tiêu cực.
• Thiết kế lại cơ chế tính giá đất và bảng giá đất theo hướng phù hợp điều kiện thực tế của từng địa phương.

Định hướng tài chính đất đai đã được Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nêu từ tháng 8: Nhà nước sẽ quyết định giá đất dựa trên dữ liệu cùng phương pháp khoa học, bảo đảm công khai và minh bạch, đồng thời kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Mục tiêu đi kèm là không để giá bị thao túng, không để hình thành giá ảo.

Dự luật đã đi tới bước nào?

• Rà soát 64 luật và bộ luật có liên quan trực tiếp tới dự thảo;
• Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ và tại hội trường ngày 21/8;
• Bộ Tư pháp thẩm định xong, hồ sơ đã được tiếp thu, giải trình và báo cáo Thủ tướng;
• Thống nhất nội dung giao thoa với Bộ Xây dựng về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản; phối hợp Bộ Tài chính phần tài chính đất đai và giá đất;
• Hồ sơ đã gửi Bộ Công an để lấy ý kiến nhân dân trên VNeID, các đơn vị kỹ thuật đang hoàn tất thủ tục.

Bước lấy ý kiến qua VNeID đáng để theo dõi. Đây là kênh cho phép người dân góp ý trực tiếp vào một đạo luật tác động tới gần như mọi giao dịch nhà đất.

Người mua nhà nên nhìn vào đâu?

Chừng nào chưa có thuế suất và ngưỡng chịu thuế, mọi con số lan truyền trên mạng đều chỉ là suy đoán. Thứ đáng theo dõi là ba mốc: nội dung khung được chốt trong dự thảo, thời điểm trình Quốc hội, và nghị định hướng dẫn sau đó.

Với người mua để ở, thay đổi gần hơn lại nằm ở cơ chế giá đất và bảng giá đất, vì nó tác động trực tiếp tới tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích và tới chi phí bồi thường của các dự án. Bạn có thể theo dõi thêm các thay đổi pháp lý đất đai trên OpenHouse.

Góc nhìn OpenHouse

Đưa thuế chống đầu cơ vào luật ở dạng nguyên tắc là cách mở đường mà chưa cam kết thời điểm. Kinh nghiệm với các sắc thuế tài sản cho thấy khoảng cách giữa nguyên tắc trong luật và nghị định có hiệu lực thường tính bằng năm.

Vì vậy, người mua nhà không có lý do để quyết định vội theo tin đồn thuế. Ngược lại, nhà đầu tư đang giữ nhiều lô đất trống nên tính trước kịch bản chi phí nắm giữ tăng, vì cả hai hướng chính sách đều đang nhắm vào đúng nhóm tài sản đó.