Quy hoạch Cà Mau: đô thị biển 5.118ha hướng thẳng ra biển Tây

Cà Mau vừa bổ sung một đô thị mới vào bản đồ phát triển: đô thị Khánh Bình Tây tại xã Đá Bạc, quy mô hơn 5.118ha, tầm nhìn đến năm 2045. Quyết định 3441/QĐ-UBND ngày 16/9/2026 của UBND tỉnh đặt cho khu vực này vai trò đô thị du lịch biển đảo và sinh thái, đồng thời là đầu mối giao thông của dải ven biển phía Tây.

Đô thị mới Khánh Bình Tây nằm ở đâu?

Khu vực lập quy hoạch trải trên phần phía Nam xã Đá Bạc, gồm 12 ấp. Trong đó, năm ấp giữ vai trò khu dân cư tập trung: Đá Bạc, Đá Bạc A, Đá Bạc B, Kinh Hòn và Kinh Hòn Bắc.

Bốn phía của khu quy hoạch lần lượt tiếp giáp kênh Đứng, biển Tây, xã Khánh Hưng và vùng nông nghiệp dọc kênh Xáng Minh Hà. Nói cách khác, đô thị mới nằm gọn giữa một mặt biển và một mạng kênh rạch dày, điều chi phối gần như toàn bộ cách tổ chức không gian sau này.

Quy hoạch Cà Mau đặt mục tiêu 30.600 dân vào năm 2045

Đồ án chia thành hai chặng: ngắn hạn đến năm 2035 và dài hạn đến năm 2045. Dân số dự kiến tăng từ 24.500 người lên 30.600 người giữa hai mốc đó, còn đất xây dựng đô thị mở rộng từ 639,74ha lên 944,18ha, tương đương 18,45% diện tích toàn khu vực.

Quỹ đất dân dụng cũng nới theo, từ khoảng 172-245ha lên 214-306ha. Cơ cấu sử dụng đất đến năm 2045 cho thấy rõ trọng tâm:

Loại đất (đến 2045)	Diện tích
Đất nhóm nhà ở	138,21ha
Giao thông đô thị	83,62ha
Dịch vụ - công cộng cấp đô thị	23,66ha
Cây xanh công cộng	14,1ha
Văn hóa, thể dục thể thao	14,02ha

Đáng chú ý, bản quy hoạch dành quỹ đất cho cả nhà ở thương mại lẫn nhà ở xã hội, song song với việc mở rộng trường học, cơ sở y tế, chợ và quảng trường. Đây là tín hiệu cho thấy địa phương tính tới một đô thị để ở, không chỉ để đón khách du lịch.

Vì sao đô thị hướng thẳng ra biển Tây?

Thay vì lan tỏa đều, không gian đô thị được định hướng dịch chuyển từ khu trung tâm hành chính hiện hữu về phía Tây, tiến dần ra biển. Trục kết nối chính là tuyến đường bộ ven biển và đường tỉnh ĐT.985C, hai tuyến đưa Khánh Bình Tây thành điểm trung chuyển giữa đường bộ, đường thủy và đường biển.

Mô hình được chọn là "đô thị biển": giữ lại hệ thống kênh rạch, vùng trữ nước ngọt và hồ điều hòa thay vì san lấp. Bãi đỗ xe, công viên, dải phân cách đều phải tăng khả năng thấm nước; công trình quy mô lớn phải tính phương án tích trữ và tái sử dụng nước cho tưới cây, rửa đường, làm mát. Với một vùng chịu triều cường và nước biển dâng, đây là ràng buộc kỹ thuật chứ không phải khẩu hiệu.

Hòn Đá Bạc trở thành hạt nhân du lịch

Cách bờ khoảng 500m và rộng 6,34ha, Hòn Đá Bạc được chọn làm trung tâm du lịch - văn hóa của đô thị mới, gắn nghề cá truyền thống với du lịch biển đảo. Công trình nâng cấp khu di tích quốc gia tại đây đã khánh thành từ tháng 6/2026.

Đến năm 2035, tỉnh ưu tiên lập quy hoạch chi tiết các khu du lịch ven biển quanh hòn, đồng thời rót vốn cho Khu di tích quốc gia Hòn Đá Bạc gắn với di tích Trung tâm Chỉ huy Kế hoạch phản gián CM12. Toàn bộ định hướng này nhằm cụ thể hóa Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 đã duyệt hồi tháng 2/2026.

Hạ tầng nào được làm trước?

Danh mục ưu tiên cho thấy thứ tự đầu tư khá rõ:

• Cảng cá Đá Bạc kết hợp khu neo đậu tránh trú bão tại ấp Kinh Hòn;
• Bến xe khách loại V rộng 2,52ha ở ấp Kinh Hòn Bắc, sát ĐT.985C, cùng 4 bãi đỗ xe tổng cộng 9,63ha;
• Kè lấn biển từ Sào Lưới đến Kênh Mới dài khoảng 10km, trong đó 6,2km chạy qua đô thị mới;
• Cụm công nghiệp làng nghề, trạm biến áp 110kV và hai trạm xử lý nước thải.

Mạng đường đô thị được quy hoạch 2-4 làn xe, lộ giới 14-40m, nối về Sông Đốc và các khu phát triển khác trong tỉnh.

Góc nhìn OpenHouse

Với người mua nhà, một đồ án quy hoạch chung mới duyệt chưa tạo ra nguồn cung nào trong ngắn hạn: bước kế tiếp còn là quy hoạch chi tiết, thu hồi đất và lựa chọn nhà đầu tư. Giá trị thực tế của bản đồ án nằm ở chỗ nó khóa lại ranh giới, chỉ tiêu dân số và trục hạ tầng - những căn cứ để kiểm tra một lô đất có nằm trong đất ở hay không.

Vì vậy, thay vì chạy theo tin quy hoạch, người mua nên đối chiếu thửa đất cụ thể với bản đồ sử dụng đất được công bố tại địa phương, và theo dõi tiến độ hai hạng mục dễ đo nhất là tuyến kè ven biển và cảng cá. Bạn có thể xem thêm các bản quy hoạch mới công bố trên OpenHouse để so sánh cách các tỉnh ven biển đang mở rộng đô thị.