Luật Đất đai sửa đổi: 7 nhóm chính sách và 2 phương án đang xin ý kiến

Luật Đất đai sửa đổi vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến chiều 1/10, với mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và khơi thông nguồn lực đất đai cho tăng trưởng hai con số.

Vì sao Luật Đất đai sửa đổi phải xong trước tháng 3/2027?

Theo Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, lần sửa này thể chế hóa Nghị quyết 21-NQ/TW cùng các nghị quyết về phân cấp, phân quyền của Quốc hội.

Một mốc thời gian đáng chú ý: luật cần ban hành trước ngày 1/3/2027 để tránh khoảng trống pháp lý. Việc sửa cũng gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang vận hành.

Điểm cốt lõi là chuyển trọng tâm quản lý đất từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế, đồng thời siết chế tài chống lãng phí, thất thoát và khiếu kiện.

Dự thảo xoay quanh những nhóm chính sách nào?

Bản dự thảo được xếp thành bảy nhóm chính sách lớn. Gộp lại, chúng chạm tới hầu hết khâu mà người dân và doanh nghiệp quan tâm:

• Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất;
• Giao đất, cho thuê và chuyển mục đích sử dụng;
• Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi;
• Cơ chế tài chính và giá đất;
• Quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất;
• Cải cách hành chính và chuyển đổi số;
• Thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm.

Hai phương án nào đang được cân nhắc?

Còn hai nội dung chưa chốt, mỗi nội dung kèm hai phương án để lấy ý kiến.

Thứ nhất là phân cấp quản lý đất đai. Phương án 1 ghi rõ thẩm quyền từng cấp ngay trong luật; phương án 2 giao Chính phủ quy định chi tiết.

Thứ hai, và sát sườn người mua nhà hơn, là việc công chứng, chứng thực. Phương án 1 bắt buộc công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền; phương án 2 để Chính phủ quyết định loại hợp đồng nào phải công chứng.

Cơ quan thẩm tra lưu ý gì về giá đất?

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi tán thành sự cần thiết sửa luật. Ông đề nghị rà soát để tránh chồng chéo với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật thuế.

Về tài chính đất đai, cơ quan thẩm tra muốn nêu rõ nguyên tắc cho ba thứ: tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, hệ số điều chỉnh giá và cách xây dựng bảng giá đất. Đây đều là những con số đụng thẳng tới túi tiền người mua.

Người mua nhà được gì từ lần sửa luật này?

Nếu phương án bắt buộc công chứng được chọn, hợp đồng mua bán đất sẽ an toàn pháp lý hơn, giảm rủi ro mua bán giấy tay. Đổi lại, người mua tốn thêm một bước thủ tục và khoản phí công chứng.

Quan trọng không kém, việc minh bạch cách tính bảng giá đất và tiền sử dụng đất giúp người mua lường trước nghĩa vụ tài chính. Trước khi chốt một thửa đất trên trang dự án, hãy hỏi rõ các khoản này.

Góc nhìn OpenHouse

Lần sửa Luật Đất đai này ưu tiên sự rõ ràng: rõ thẩm quyền, rõ giá, rõ thủ tục. Với người mua cá nhân, một khung pháp lý minh bạch luôn tốt hơn những quy định dễ bị diễn giải nhiều cách.

Chúng tôi cho rằng điểm cần theo dõi nhất là quy định công chứng và cách tính giá đất. Hai nội dung này sẽ định hình chi phí lẫn độ an toàn của mỗi giao dịch nhà đất trong vài năm tới.