Gỡ vướng dự án tồn đọng Đà Nẵng: doanh nghiệp đề xuất bỏ khâu đánh giá lại năng lực

Cách tháo gỡ dự án tồn đọng Đà Nẵng đang được đặt lại: Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố vừa gửi văn bản tới VCCI, đề nghị các cấp có thẩm quyền bỏ khâu đánh giá lại năng lực nhà đầu tư và điều chỉnh cách thu nghĩa vụ tài chính. Đây là hai nút thắt khiến nhiều dự án đã được đưa vào diện áp dụng cơ chế đặc thù vẫn chưa thể khởi động lại.

Vì sao dự án tồn đọng ở Đà Nẵng vẫn chưa chạy lại?

Theo ông Trần Quốc Bảo, Ủy viên Ban Chấp hành VCCI kiêm Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Đà Nẵng, các kiến nghị đều xoay quanh việc thực thi cơ chế gỡ khó cho dự án kéo dài theo Nghị quyết số 29/2026/QH16. Vướng đầu tiên nằm ở nghĩa vụ tài chính: quá trình rà soát đang tập trung vào tiền thuế, đặc biệt là tiền sử dụng đất phát sinh từ chính dự án.

Hiệp hội đề nghị không lấy việc hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ tài chính làm điều kiện tiên quyết để dự án được tiếp tục. Thay vào đó, dự án đủ điều kiện có thể triển khai trên cơ sở cam kết của chủ đầu tư về lộ trình nộp đủ; nếu không thực hiện đúng cam kết thì xử lý theo pháp luật.

Đánh giá lại năng lực nhà đầu tư tạo ra vòng lặp bế tắc thế nào?

Nút thắt thứ hai nằm ở Điều 6 Nghị định số 147/2026/NĐ-CP, văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Nghị quyết số 170/2024/QH15. Việc giữ tiêu chí "điều kiện năng lực thực hiện dự án của nhà đầu tư" trong khâu rà soát, theo Hiệp hội, đi ngược bản chất của cơ chế đặc thù vốn chỉ nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý.

Ông Bảo cho rằng đánh giá lại năng lực sinh ra tình trạng thẩm định trùng lặp, "hành chính lồng hành chính", đi qua nhiều bước liên sở, liên ngành và những khoảng thời gian chờ. Trong khi đó, hầu hết dự án diện này đã trải qua thanh tra, kiểm tra và đã có kết luận của cơ quan nhà nước.

Nghịch lý lớn hơn nằm ở việc soi báo cáo tài chính. Phần lớn dự án bị dừng dài ngày vì vướng pháp lý hoặc thay đổi chính sách, không do lỗi doanh nghiệp. Khi dự án đóng băng, doanh nghiệp không có doanh thu, năng lực tài chính suy giảm. Nếu lại dùng chính các con số tài chính thời gian đó để loại dự án, khó khăn do bị "đóng băng" lại trở thành lý do không cho hồi sinh, đẩy doanh nghiệp vào vòng lặp không lối ra.

Doanh nghiệp Đà Nẵng đề xuất thay đổi gì?

Hiệp hội kiến nghị Chính phủ sửa Điều 6 Nghị định số 147/2026/NĐ-CP — cụ thể điểm a của khoản 1 và khoản 2 — bỏ yêu cầu soi lại năng lực quá khứ của nhà đầu tư, chuyển sang xét khả năng tiếp tục triển khai dựa trên phương án của giai đoạn tới. Các nội dung cụ thể gồm:

• Kế thừa kết quả rà soát, kết luận và văn bản đã ban hành, tránh làm lại những khâu cơ quan nhà nước đã xem xét;
• Cho phép nhà đầu tư chứng minh năng lực bằng phương án tài chính tái khởi động: cam kết cấp tín dụng của ngân hàng, bảo lãnh, phương án huy động vốn hợp pháp, thay cho báo cáo tài chính các năm dự án đình trệ;
• Phân nhóm dự án để áp tiêu chí phù hợp — nhóm 1 ưu tiên các dự án đã giao đất, cho thuê đất, đã phát sinh nghĩa vụ tài chính và đang thi công; nhóm 2 là phần còn lại.

Mục tiêu chung là rút ngắn thời gian xử lý, đúng tinh thần khơi thông dòng vốn và nguồn cung mà Nghị quyết số 29/2026/QH16 đặt ra.

Góc nhìn OpenHouse

Với người đã mua tại các dự án tồn đọng ở Đà Nẵng, điểm đáng chú ý không phải là tên nghị định mà là cách nhà nước xác định "ai đủ sức làm tiếp". Nếu chuyển từ soi tài chính quá khứ sang xét phương án tái khởi động có bảo lãnh tín dụng, cơ hội một dự án dừng lâu được cấp phép trở lại sẽ rõ ràng hơn. Người mua nên yêu cầu chủ đầu tư minh bạch dự án thuộc nhóm nào và có cam kết cấp vốn từ ngân hàng hay chưa, trước khi xuống thêm tiền. Xem thêm phân tích pháp lý dự án tại chuyên mục pháp lý - chính sách của OpenHouse.