Mua nhà ở xã hội: Bộ Công an cảnh báo bẫy 'suất ngoại giao' chênh cả tỷ đồng

Nhu cầu mua nhà ở xã hội đang lớn hơn nhiều so với nguồn cung, và chính khoảng chênh đó bị kẻ xấu khai thác. Cục An ninh Kinh tế thuộc Bộ Công an vừa phát cảnh báo người dân thận trọng, kiểm tra kỹ pháp lý trước khi chuyển tiền hay đặt bút ký.

Bẫy 'suất ngoại giao' hoạt động ra sao?

Kịch bản quen thuộc bắt đầu từ một người tự giới thiệu có quan hệ với lãnh đạo hoặc chủ đầu tư, đủ sức tác động vào khâu xét duyệt hồ sơ. Họ chào bán cái gọi là suất ngoại giao, suất nội bộ, kèm lời hứa bỏ qua xét duyệt và nhận nhà thật nhanh.

Để trông đáng tin, các đối tượng mượn hình ảnh những dự án vừa được duyệt chủ trương hoặc đang thi công. Khi khách đã xuôi tai, họ đề nghị chuyển trước một khoản gọi là phí giữ chỗ hay tiền thiện chí.

Số tiền mở màn thường từ vài chục triệu tới khoảng 100 triệu đồng. Sau đó, hết lý do này đến lý do khác được dựng lên để đòi thêm. Cơ quan công an cảnh báo phần chênh có thể bị đẩy lên vài trăm triệu, cá biệt chạm ngưỡng 1 tỷ đồng tùy dự án và vị trí căn hộ.

Vì sao các vụ việc này khó đòi lại tiền?

Điểm khiến người mua dễ mất trắng là họ thường tự nguyện ký giấy tờ vì quá mong có nhà. Chỉ khi bên nhận tiền lật kèo, nạn nhân mới làm đơn tố cáo, lúc đó việc truy đòi đã phức tạp.

Một rủi ro khác nằm ở các dự án chưa xong pháp lý. Có nơi còn chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng đã rầm rộ kêu gọi góp vốn. Người dân lỡ ký hợp đồng góp vốn hoặc đặt cọc trong tình huống này rất dễ sa vào tranh chấp và nguy cơ mất tiền.

Nhà ở xã hội đã bàn giao có mua bán tự do được không?

Câu trả lời là không. Việc sang nhượng nhà ở xã hội phải thỏa các điều kiện luật định. Nếu chủ nhà chưa đủ điều kiện mà vẫn bán bằng giấy viết tay hoặc lập vi bằng, giao dịch có thể không được công nhận.

Hệ quả là người mua khó sang tên Giấy chứng nhận, dễ vướng tranh chấp, thậm chí ảnh hưởng tới quyền sở hữu và sử dụng căn hộ. Ngay cả khi dự án đã mở bán chính thức, vẫn nên tránh những lời chào từ môi giới không chính danh.

Người mua nên làm gì để an toàn?

• Chỉ nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư hoặc cơ quan tiếp nhận, không qua trung gian hứa 'lo trọn gói'.
• Yêu cầu xem văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư và điều kiện mở bán của dự án.
• Không chuyển bất kỳ khoản 'giữ chỗ' nào khi chưa có hợp đồng hợp lệ.
• Với nhà đã bàn giao, kiểm tra chủ nhà đã đủ thời gian và điều kiện chuyển nhượng hay chưa.

Thói quen đối chiếu pháp lý này cũng nên áp dụng khi tham khảo các dự án đang mở bán trên thị trường.

Góc nhìn OpenHouse

Cảnh báo của Bộ Công an nhắc lại một nguyên tắc đơn giản: không có suất mua nhà ở xã hội nào nằm ngoài quy trình xét duyệt công khai. Mọi lời hứa 'đi cửa sau' đều là dấu hiệu rủi ro. Với người thu nhập trung bình, cách chắc chắn nhất vẫn là theo dõi thông báo chính thức của dự án và nộp hồ sơ đúng kênh, thay vì trả tiền chênh cho một lời hứa không có cơ sở pháp lý.